SO2 Ölçümü: Kükürt Dioksit Analizörleri
Baca gazı ve ortam havasında SO₂ ölçümü için darbeli UV floresans ve NDIR analizörleri; CEMS, hava kalitesi istasyonu ve rafineri uygulamaları.
طرق القياس: UV Floresans, NDIR / GFC
SO₂ nedir, neden ölçülür?
Kükürt dioksit (SO₂), kükürt içeren yakıtların (kömür, fuel oil, petrol koku, bazı gazlar) yanması ve kükürt içeren hammaddelerin işlendiği prosesler sırasında oluşur. Solunum yollarını tahriş eder, asit yağmurunun ve ikincil partikül oluşumunun öncül maddelerinden biridir.
Türkiye'de sanayi tesislerinden kaynaklanan hava kirliliğine ilişkin mevzuat, SO₂ emisyonunun izlenmesini ve uygun tesislerde sürekli ölçüm yapılmasını gerektirir. Rafineri, termik santral ve kükürt geri kazanım ünitelerinde SO₂ aynı zamanda proses kontrol parametresidir.
SO₂ nerede ölçülür?
- Baca gazı: Kazan, fırın ve desülfürizasyon sonrası bacalarda ekstraktif CEMS ile.
- Ortam havası: Şehir ve sanayi bölgesi izleme istasyonlarında.
- Proses akımları: Kükürt geri kazanım ünitesi kuyruk gazında H₂S ile birlikte, oran kontrolü için.
- Portatif ölçüm: Kısa süreli ölçüm kampanyaları ve doğrulama.
Hangi yöntemlerle ölçülür?
Ortam ve düşük derişim ölçümlerinde yaygın yöntem darbeli UV floresanstır: UV ışıkla uyarılan SO₂ moleküllerinin yaydığı floresans, derişimle orantılı olarak ölçülür. Baca gazında ve çok bileşenli analizörlerde NDIR / gaz filtre korelasyonlu kızılötesi soğurum da kullanılır. Kuyruk gazı gibi yüksek derişimli proses akımlarında fotometrik veya spektroskopik yöntemler tercih edilir. H₂S analizörlerinin bir bölümü H₂S'yi önce SO₂'ye çevirip floresansla ölçer; bu nedenle H₂S ve SO₂ çoğu zaman aynı cihazda izlenir.
Seçimde dikkat edilecekler
- Beklenen aralık: eser seviye ortam havası ile yüksek seviye baca gazı farklı konfigürasyon gerektirir
- Numune şartlandırma: nem ve parçacık uzaklaştırma, hat malzemesi
- Aromatik hidrokarbon girişimi için uygun filtreleme
- Kalibrasyon: permeasyon fırını veya kalibrasyon gazı
Tetra ile SO₂ ölçümü
Tetra, Thermo Scientific 43i/43iQ SO₂ ve 450i/450iQ H₂S-SO₂ analizörlerini, 60i NDIR çoklu gaz analizörünü ve Galvanic Brimstone kuyruk gazı analizörünü Türkiye'de tedarik eder. Analizörlerin hava kalitesi istasyonuna ya da CEMS kabinine entegrasyonu, devreye alma, kalibrasyon ve periyodik bakım Tetra mühendisleri tarafından yürütülür.
الأسئلة الشائعة
SO₂ ölçüm birimi nedir, ppm değeri mg/Nm³'e nasıl çevrilir?
Ortam havasında SO₂ genellikle ppb veya µg/m³, baca gazında ise ppm veya mg/Nm³ olarak ifade edilir. Normal koşullarda (0 °C, 1013 hPa) 1 ppm SO₂ yaklaşık 2,86 mg/Nm³'e eşittir. Emisyon değerleri kuru gaza ve referans oksijen oranına düzeltilerek raporlanır.
UV floresans SO₂ analizöründe hangi girişimler görülür?
Aromatik hidrokarbonlar da UV ışıkla uyarıldığında floresans verebildiği için analizörlerde bu bileşikleri numuneden ayıran bir hidrokarbon giderici (kicker) bulunur; bu ünitenin bakımı ölçüm doğruluğunu doğrudan etkiler. Yüksek NO derişimleri ve nem de sinyali etkileyebilir. Baca gazında SO₂'nin kondensatta çözünmesi ayrıca kayıp yaratır, bu nedenle numune şartlandırma doğru tasarlanmalıdır.
SO₂ analizörü nasıl kalibre edilir ve kalibrasyon ne sıklıkla yapılır?
Kalibrasyon, sıfır hava ile sıfır noktası ve sertifikalı silindir gazı ya da permeasyon tüpü ile span noktası verilerek yapılır. Hava kalitesi istasyonlarında otomatik sıfır/span kontrolleri genellikle günlük, çok noktalı kalibrasyon ise periyodik olarak uygulanır; ortam havası için EN 14212 standardı esas alınır. Baca gazı sistemlerinde kalite güvencesi EN 14181 kapsamında yürütülür.
Kükürt geri kazanım ünitesi kuyruk gazında neden H₂S ve SO₂ birlikte ölçülür?
Claus prosesinde kükürt dönüşümü, kuyruk gazındaki H₂S/SO₂ oranının stokiyometrik değer olan yaklaşık 2:1'de tutulmasıyla en yüksek seviyeye ulaşır. Kuyruk gazı analizörü bu oranı sürekli ölçerek yakma havası kontrolüne geri besleme sağlar. Bu akımda kükürt buharı ve yoğuşma riski bulunduğundan numune hattının ve analizörün ısıtılmış olması gerekir.
Tetra SO₂ ölçümünde hangi ürün ve hizmetleri sağlıyor?
Tetra, Thermo Scientific 43i/43iQ SO₂ ve 450i/450iQ H₂S-SO₂ analizörlerini, 60i NDIR çoklu gaz analizörünü ve Galvanic Brimstone kuyruk gazı analizörünü Türkiye'de tedarik eder. Analizörlerin hava kalitesi istasyonuna veya CEMS kabinine entegrasyonu, devreye alma, kalibrasyon ve periyodik bakım Tetra mühendisleri tarafından yürütülür.
منتجات تقيس هذا المعيار
لنختر المنتج المناسب معاً
صف لنا تطبيقك؛ نوصي بالطراز والتكوين المناسبين لنقطة القياس وظروف العملية واللوائح.