İletkenlik (Kondüktometri) ile Su Kalitesi Ölçümü

İletkenlik ölçümü nasıl çalışır?

Kondüktometri, çözeltinin elektriği iletme yeteneğini ölçer. Sudaki çözünmüş iyonlar yük taşıyıcı olarak davranır; iyon derişimi arttıkça iletkenlik de artar. Temaslı (kontak) sensörde iki veya dört elektrot arasına alternatif gerilim uygulanır ve geçen akımdan iletkenlik hesaplanır. Toroidal (indüktif) sensörde ise numuneye temas etmeyen iki sarım kullanılır; sarımlardan biri sıvı halkada akım indükler, diğeri bu akımı ölçer.

İletkenlik sıcaklığa güçlü biçimde bağlıdır; bu nedenle ölçüme sıcaklık kompanzasyonu uygulanır. Çok saf sularda sonuç genellikle rezistivite olarak da verilir.

Ne ölçer, nerede kullanılır?

İletkenlik çözünmüş iyonik madde miktarının hızlı ve genel bir göstergesidir. Başlıca kullanımlar:

• Demineralize ve ultra saf su kalitesi izleme
• Kazan suyu ve buhar çevriminde iletkenlik takibi
• Katyon iletkenliği ve gazı alınmış katyon iletkenliği ile enerji santrali su-buhar kontrolü
• Soğutma suyu ve ters ozmoz giriş/çıkış izleme
• Atık su ve proses suyu kontrolü

Katyon ve gazı alınmış katyon iletkenliği

Enerji santrallerinde buhar numunesi önce katyon reçine kolonundan geçirilir. Reçine, amonyak ve amin gibi alkali dozaj kimyasallarını giderir; geriye klorür, sülfat gibi korozif anyonların asitleri kalır. Bu bileşenlerin iletkenliği daha belirgin ölçülür. Gazı alınmış katyon iletkenliğinde ayrıca çözünmüş CO₂ uzaklaştırılır; böylece iletkenlik yalnızca güçlü asit anyonlarını yansıtır.

Avantajlar ve sınırlamalar

İletkenlik ölçümü hızlı, sürekli ve düşük bakımlıdır; kontrol sistemlerine kolay bağlanır. Toroidal sensörler yüksek iletkenlikli ve aşındırıcı numunelerde kirlenmeye karşı dayanıklıdır.

Sınırlamalar: yöntem hangi iyonların bulunduğunu söylemez; yalnızca toplam iyonik yükü gösterir. Sensör sabiti ve kirlilik ölçüm kalitesini etkiler. Ultra saf suda atmosferik CO₂ girişi sonucu değiştirebilir, bu nedenle kapalı akış hücresi kullanılır.

Seçim ve uygulama notları

Seçim yaparken ölçüm aralığı (ultra saf su, kazan suyu veya yüksek iletkenlikli proses), temaslı ya da toroidal sensör, tek veya çift kanal ve sıcaklık kompanzasyonu özellikleri dikkate alınır. Katyon iletkenliği uygulamalarında reçine kolonunun tükenme takibi de bakımın parçasıdır.

Tetra ve iletkenlik analizörleri

Tetra, Türkiye’de iletkenlik analizörlerini ve ilgili sistemleri tedarik eder, kurar, devreye alır, kalibre eder ve servis eder. Ürün gamında Thermo Orion 2104CD iletkenlik analizörü, AV88 ve AquaPro (iletkenlik kanalıyla), Yokogawa FLXA202, SENTRY DCCP gazı alınmış katyon iletkenlik paneli ve SENTRY RC reçine kolonu bulunur. Tetra ayrıca SWAS su-buhar analiz sistemleri ile pH ve iletkenlik analiz sistemleri hazırlar.