Ozon (O3) Ölçümü: UV Fotometrik Ozon Analizörleri
Ortam havasında ozon ölçümü için UV fotometrik analizörler; hava kalitesi istasyonu entegrasyonu, ozon kalibratörleri, kurulum ve kalibrasyon hizmeti.
Ölçmə üsulları: UV Fotometri (Ozon)
Ozon nedir, neden ölçülür?
Yer seviyesindeki ozon (O₃), doğrudan salınan bir kirletici değil; azot oksitler ile uçucu organik bileşiklerin güneş ışığı altındaki tepkimeleriyle oluşan ikincil bir kirleticidir. Bu nedenle ozon derişimi çoğunlukla kaynaktan uzaktaki, rüzgar altı bölgelerde yükselir. Solunum yolları üzerindeki etkisi nedeniyle hava kalitesi izlemenin temel parametrelerinden biridir; yaz aylarında ve güneşli dönemlerde değişimi yakından izlenir.
Türkiye'de hava kalitesi izleme ağlarında ozon, SO₂, NOₓ, CO ve partikül madde ile birlikte ölçülen standart bileşenler arasında yer alır.
Ozon nerede ölçülür?
- Ortam hava kalitesi istasyonlarında: Şehir, kırsal ve sanayi bölgesi arka plan istasyonlarında.
- Mobil ve taşınabilir ölçümlerde: Kısa süreli kampanyalarda.
- Proses uygulamalarında: Ozon kullanılan su ve hava arıtma sistemlerinde, ozon kaçağı ve doz kontrolü için.
Hangi yöntemle ölçülür?
Ozon ölçümünde referans yaklaşım UV fotometridir. Ozon 254 nm dalga boyundaki ultraviyole ışığı soğurur; ölçüm hücresinden geçen numune ile ozonu uzaklaştırılmış referans havanın absorpsiyonu karşılaştırılır ve Beer-Lambert ilkesiyle derişim hesaplanır. Yöntem doğrudan ve sarf malzeme gerektirmeyen bir ölçüm sunar.
Kalibrasyon için ozon üreten ve derişimini UV absorpsiyonuyla belirleyen primer standart cihazlar ile multigaz kalibratörleri kullanılır; böylece istasyon analizörleri izlenebilir şekilde doğrulanır.
Seçimde dikkat edilecekler
- Dahili ozonatör, numune/kalibrasyon vanası ve sıfır hava kaynağı seçenekleri
- Numune hattı malzemesi (ozon yüzeylerde kaybolabilir) ve filtre bakımı
- İstasyon veri toplama sistemine seri veya analog entegrasyon
- Periyodik kalibrasyon ve doğrulama planı
Tetra ile ozon ölçümü
Tetra, Thermo Scientific 49i ve 49iQ ozon analizörlerini, taşınabilir GM-5000 cihazını ve Tetra AQMS hava kalitesi istasyon kabinlerini Türkiye'de sunar. Analizörlerin istasyona entegrasyonu, devreye alma, kalibrasyon ve yıllık bakım hizmetleri Tetra tarafından verilir.
Tez-tez verilən suallar
Ozon ölçüm birimi nedir, ppb ve µg/m³ arasında nasıl çevrilir?
Analizörler ozonu genellikle ppb olarak ölçer, hava kalitesi raporlamasında ise µg/m³ kullanılır. 20 °C ve 1013 hPa koşulunda 1 ppb ozon yaklaşık 2,0 µg/m³'e karşılık gelir. Dönüşümde kullanılan referans sıcaklığın raporda belirtilmesi önemlidir.
UV fotometrik ozon analizöründe hangi girişimler görülür?
254 nm dalga boyunda ışık soğuran cıva buharı ve bazı aromatik bileşikler ozon okumasını yükseltebilir. Ozon gidericinin (scrubber) verimi düştüğünde referans ölçüm bozulur, bu nedenle giderici periyodik olarak kontrol edilir ve gerektiğinde değiştirilir. Numune hücresinin ve hattın kirlenmesi de ozonun yüzeylerde parçalanmasına ve düşük okumaya yol açar.
Ozon analizörü kalibrasyonu ne sıklıkla yapılmalı ve nasıl izlenebilir kılınır?
Hava kalitesi istasyonlarında otomatik sıfır ve span kontrolleri genellikle günlük yapılır, çok noktalı kalibrasyon ise periyodik olarak tekrarlanır; Avrupa'da ortam ozon ölçümü için EN 14625 standardı esas alınır. Ozon silindirde saklanamadığından kalibrasyon, sahada ozon üreten ve derişimini UV fotometriyle belirleyen bir transfer standardı ile yapılır. Bu transfer standardının da daha üst seviyedeki bir referans fotometreye karşı doğrulanması izlenebilirliği sağlar.
Ozon ölçümünde numune hattı ve filtre nasıl seçilmeli?
Ozon reaktif bir gaz olduğundan numune hattında PTFE veya cam gibi inert malzemeler kullanılmalı ve hat mümkün olduğunca kısa tutulmalıdır. Numune girişindeki partikül filtresi kirlendikçe ozon kaybına yol açabileceğinden düzenli aralıklarla değiştirilmelidir. Filtre değişiminden sonra kısa bir şartlandırma süresi beklenmesi, ilk ölçümlerdeki düşük okumaları önler.
Tetra ozon ölçümünde hangi ürün ve hizmetleri sağlıyor?
Tetra, Thermo Scientific 49i ve 49iQ ozon analizörlerini, taşınabilir GM-5000 cihazını ve Tetra AQMS hava kalitesi istasyon kabinlerini Türkiye'de sunar. Analizörlerin istasyona entegrasyonu, devreye alma, kalibrasyon ve yıllık bakım hizmetleri Tetra tarafından verilir.
Bu parametri ölçən məhsullar
Düzgün məhsulu birlikdə seçək
Tətbiqiniz haqqında bizə məlumat verin; ölçmə nöqtəsinə, proses şərtlərinə və qanunvericiliyə uyğun modeli və konfiqurasiyanı tövsiyə edək.