Proses Gaz Bileşimi Analizi: GC, MS ve Fotometre
Proses gazlarında çok bileşenli analiz: proses gaz kromatografı, kütle spektrometresi, proses fotometresi ve taşınabilir IR analizörler.
Ölçüm yöntemleri: Gaz Kromatografisi, Proses Kütle Spektrometrisi, IR / FTIR Spektroskopi, Proses Fotometrisi
Gaz bileşimi neden ölçülür?
Rafineri, petrokimya, gübre ve gaz işleme tesislerinde proses gazlarının bileşimi, ürün kalitesinin, güvenliğin ve verimin belirleyicisidir. Besleme gazındaki bir safsızlık katalizörü zehirleyebilir, yakıt gazındaki bileşim yanma ayarını değiştirir, ürün gazındaki bileşen oranı satış şartnamesini belirler. Bu nedenle tek bir gazın ölçümü yerine, birkaç veya onlarca bileşenin aynı anda izlendiği çok bileşenli analiz sistemleri kullanılır.
Gaz bileşimi nerede ölçülür?
- Rafineri ve petrokimya üniteleri: Besleme, ara ürün ve ürün akımlarında.
- Gaz işleme ve dolum: Kalite kontrolü ve transfer noktalarında.
- Biyogaz ve CO₂ üretimi: Saflık ve safsızlık izlemede.
- Saha ve iş hijyeni: Taşınabilir cihazlarla kapalı alan ve kaçak taramasında.
Hangi yöntemlerle ölçülür?
- Gaz kromatografisi: Numune rotary valf ile kolonlara enjekte edilir, bileşenler ayrılır ve TCD, FID veya FPD gibi dedektörlerle ölçülür; sonuçlar DCS'e iletilir.
- Proses kütle spektrometrisi: Numune iyonlaştırılır, kütle/yük oranına göre ayrılır; çok sayıda bileşen aynı anda ve çok kısa sürede ölçülebilir. Çok akımlı numune seçici ile onlarca ölçüm noktası tek cihazla izlenebilir.
- Proses fotometrisi: Seçilen dalga boylarındaki ışık soğurumu ölçülür; fiber optik bağlantı sayesinde elektronik tehlikeli bölge dışında tutulabilir.
- IR / FTIR spektroskopi: Kızılötesi soğurumla birçok gaz ve buhar bileşeni aynı cihazla ölçülür.
Seçimde dikkat edilecekler
- Bileşen sayısı, derişim aralığı ve gerekli yanıt süresi
- Numune hazırlama ve numune hattı tasarımı
- Tehlikeli bölge sınıfı ve kabin gereksinimi
- Kalibrasyon gazı ve veri entegrasyonu (Modbus, OPC)
Tetra ile gaz bileşimi analizi
Tetra; Yokogawa GC8000, Thermo Scientific Prima PRO, Galvanic FPA4100 ve MIRAN SapphIRe cihazlarını tedarik eder ve ATEX kabin ile numune hazırlama sistemlerini kendi tesisinde entegre eder. Kurulum, devreye alma, kalibrasyon ve servis Türkiye'de Tetra tarafından verilir.
Sık sorulan sorular
Proses gaz kromatografı mı kütle spektrometresi mi seçilmeli?
Gaz kromatografı bileşenleri ayırarak ölçtüğü için karmaşık karışımlarda ve izomerlerin ayrımında güçlüdür, ancak analiz döngüsü dakikalar mertebesindedir. Proses kütle spektrometresi çok sayıda bileşeni saniyeler içinde ölçer ve çok noktalı izlemede avantaj sağlar, fakat aynı kütleye sahip bileşenlerin ayrımı her zaman mümkün değildir. Seçim, bileşen listesi, gerekli yanıt süresi ve ölçüm noktası sayısına göre yapılır.
TCD ve FID dedektörleri arasındaki fark nedir?
TCD (ısıl iletkenlik dedektörü) taşıyıcı gaza göre ısıl iletkenlik farkını algılar; hidrojen, azot, CO₂ gibi kalıcı gazlar dahil hemen her bileşene yanıt verir. FID (alev iyonlaşma dedektörü) hidrokarbonlara çok duyarlıdır ancak kalıcı gazları görmez. FPD ise kükürtlü bileşenlerin seçici ölçümünde kullanılır.
Proses gaz analizörleri nasıl kalibre edilir?
Kalibrasyon, ölçülen bileşenleri beklenen derişim aralığında içeren sertifikalı kalibrasyon gazlarıyla yapılır. Proses GC'lerinde otomatik kalibrasyon belirli aralıklarla programlanabilir; kalibrasyon gazının bileşimi proses gazına mümkün olduğunca yakın seçilmelidir. Kalibrasyon sonrası tepki faktörleri ve tutunma sürelerindeki kaymalar izlenerek kolon ve dedektör durumu takip edilir.
Gaz analizinde numune hazırlama sistemi neden önemlidir?
Analizörün doğruluğu, kendisine ulaşan numunenin prosesi temsil etmesine bağlıdır. Yoğuşma, adsorpsiyon, uzun hat gecikmesi veya sıvı taşınması ölçümü bozar; bu nedenle numune hattında basınç düşürme, ısıtma, filtreleme ve hızlı geri dönüş (bypass) döngüsü tasarlanır. Analizör arızalarının önemli bir kısmı numune sisteminden kaynaklandığı için bakım planında ayrıca ele alınmalıdır.
Tetra proses gaz bileşimi analizinde ne tür hizmet veriyor?
Tetra; Yokogawa GC8000, Thermo Scientific Prima PRO, Galvanic FPA4100 ve MIRAN SapphIRe cihazlarını tedarik eder. ATEX kabin ve numune hazırlama sistemlerini kendi tesisinde entegre eder; kurulum, devreye alma, kalibrasyon ve servisi Türkiye'de verir.
Bu parametreyi ölçen ürünler
Doğru ürünü birlikte seçelim
Uygulamanızı anlatın; ölçüm noktası, proses koşulları ve mevzuata göre uygun modeli ve konfigürasyonu önerelim.