BTEX ve Benzen Ölçümü: Ortam Havası Analizörleri
Ortam havasında benzen, toluen, etilbenzen, ksilen (BTEX) ve diğer VOC ölçümü için GC-PID ve GC-FID analizörleri; sürekli izleme istasyonları.
Messverfahren: Alev İyonizasyon (FID), Gaz Kromatografisi
BTEX ve benzen nedir, neden ölçülür?
BTEX; benzen, toluen, etilbenzen ve ksilenin ortak adıdır. Petrol ürünlerinin, solventlerin ve araç yakıtlarının buharlaşmasıyla havaya karışan bu bileşikler arasında benzen, insan sağlığı açısından en çok izlenen bileşiktir. Rafineriler, petrokimya tesisleri, depolama ve dolum terminalleri, kokulu bölgeler ve yoğun trafik çevresi başlıca kaynaklardır. Toluen ve ksilenler ise ozon oluşumuna katkı yapan öncül maddelerdir. Bu nedenle hava kalitesi izleme istasyonlarında ve tesis çevresi ölçümlerinde BTEX sürekli veya yarı sürekli olarak takip edilir.
BTEX nerede ölçülür?
- Rafineri ve petrokimya çevresi: Sınır hattı (fence-line) ve komşu yerleşim noktalarında.
- Hava kalitesi istasyonları: Kentsel ve sanayi arka plan izlemesinde.
- Depolama ve dolum alanları: Kaçak emisyon takibinde.
Hangi yöntemlerle ölçülür?
BTEX bileşenleri kimyasal olarak birbirine çok yakın olduğundan, toplam VOC ölçümü yetmez; her bileşenin ayrı ayrı bilinmesi için gaz kromatografisi kullanılır. Ortam havası numunesi periyodik olarak bir ön-derişim ünitesinde toplanır, kolonda ayrıştırılır ve PID (foto iyonizasyon) veya FID dedektörü ile bileşen bileşen ölçülür. Uygulamaya göre benzenin yanı sıra 1,3-bütadien, vinil klorür, etilen oksit ve merkaptanlar da aynı yaklaşımla ölçülebilir. Bu yapı, otomatik çalışan bir ortam havası gaz kromatografıdır ve ölçüm sonuçlarını döngü süresi aralığında yeniler.
Seçimde dikkat edilecekler
- İzlenecek bileşen listesi ve gerekli tespit seviyesi
- Taşıyıcı ve kalibrasyon gazı temini; azot jeneratörü ile gaz altyapısı
- Standart gereksinimi: ortam havasında benzen ölçümü için ilgili EN yöntemine uygunluk
- Kalibrasyon sıklığı ve sarf malzeme
Tetra ile BTEX ölçümü
Tetra, Synspec GC955 BTEX/VOC gaz kromatografını ve Synspec Alpha FID/PID benzen analizörlerini Türkiye'de tedarik eder. İstasyon kabini entegrasyonu, azot jeneratörü ve gaz istasyonu, devreye alma, kalibrasyon ve yıllık bakım hizmetleri Tetra tarafından verilir.
Häufig gestellte Fragen
Ortam havasında benzen hangi birimle ölçülür?
Ortam havasında benzen ve diğer BTEX bileşenleri genellikle µg/m³ veya ppb olarak ifade edilir. 20 °C ve 1013 hPa koşulunda 1 ppb benzen yaklaşık 3,25 µg/m³'e karşılık gelir. Hava kalitesi değerlendirmesinde benzen için yıllık ortalama değerler esas alındığından uzun süreli ve kesintisiz veri önemlidir.
Ortam havası benzen ölçümü hangi standarda göre yapılır?
Avrupa'da ortam havasında benzen ölçümünün referans yöntemi EN 14662 standart serisinde tanımlanmıştır; serinin bazı bölümleri otomatik gaz kromatografisi ile yerinde ölçümü kapsar. Sürekli izleme istasyonlarında kullanılacak analizörün bu standarda uygunluğunun ve tip onayının kontrol edilmesi önerilir. Pasif örnekleyiciler (difüzyon tüpleri) ise tarama amaçlı ve uzun dönem ortalaması için tamamlayıcı olarak kullanılabilir.
BTEX gaz kromatografının ölçüm döngüsü ve kalibrasyonu nasıldır?
Otomatik ortam havası GC'leri numuneyi belirli bir süre boyunca ön-derişim ünitesinde toplar, ardından ayrıştırıp ölçer; sonuç her döngü sonunda güncellenir ve döngü süresi tipik olarak dakikalar mertebesindedir. Kalibrasyon, bilinen derişimde BTEX içeren sertifikalı gaz karışımlarıyla yapılır ve bileşenlerin alıkonma sürelerinin kaymadığı da kontrol edilir. Periyot, cihaz kılavuzu ve istasyonun kalite güvence planına göre belirlenir.
Toplam VOC analizörü ile BTEX GC arasındaki fark nedir?
Toplam VOC analizörleri tüm organik bileşiklerin toplam sinyalini verir ve hangi bileşenin ölçüldüğünü ayırt etmez. Benzen gibi sağlık açısından ayrı değerlendirilen bir bileşen için bu yeterli değildir; GC ile her bileşen ayrı ayrı belirlenir. Bu nedenle mevzuat ve sağlık değerlendirmesine yönelik benzen izlemesinde kromatografik yöntem kullanılır.
Tetra BTEX ve benzen ölçümünde hangi ürün ve hizmetleri sağlıyor?
Tetra, Synspec GC955 BTEX/VOC gaz kromatografını ve Synspec Alpha FID/PID benzen analizörlerini Türkiye'de tedarik eder. İstasyon kabini entegrasyonu, azot jeneratörü ve gaz istasyonu, devreye alma, kalibrasyon ve yıllık bakım hizmetleri Tetra tarafından verilir.
Produkte für diese Messgröße
Gemeinsam das richtige Produkt wählen
Beschreiben Sie Ihre Anwendung; wir empfehlen Modell und Konfiguration passend zu Messstelle, Prozessbedingungen und Vorschriften.